ROLV LORENTZ MURI

Link: https://www.nb.no/search?q=%22Rolv%20Muri%22&mediatype=aviser

1992: https://www.nb.no/items/3de0a8e3f07324c99783574ab03cf47d?page=25&searchText=Rolv%20Muri

1996: https://www.nb.no/items/f35abbb311979b872a11693f9b3942e9?page=18&searchText=Rolv%20Lorentz%20Muri

https://rolfbraadland.wordpress.com/

Rolv Muri – abstraksjon som levd erfaring.

 Rolv Muri på garden Avlein i 1991. Garden ligg så bratt i terrenget at Muri ikkje kunne nytte seg av traktor, men måtte gjere bruk av hest. Det er lett å skjøne sanninga i Muri sine ord: «Eg fann andre og nye dimensjonar under arbeidet med jord og stein, då eg spente musklane og opplevde sommaren som ei eldkule av slit og sveitte.»

 Småbonde og kunstnar

Rolv Lorentz Muri (1921-1992) sin kunst er best kjend i traktene kring Olden og Stryn, men han er mellom dei beste kunstnarane innafor den moderne kunsten her i landet. Han høyrer til dei beste kunstnarane frå fylket i denne sjangeren saman med Gunnar S. Gundersen, Ludvig Eikaas, Oddvar Torsheim, Kjartan Slettemark og Knut Rumohr. Mykje av kunsten hans er i privat eige og han er representert i fleire sentrale kunstmuseum i Noreg.

Rolv Muri vart fødd i Ålesund, men voks opp i nærleiken av Gjøvik. Under andre verdskrigen vart ungdommar utan fast arbeid kalla inn til nasjonal arbeidsteneste. Men då Rolv Muri ikkje ville gjera arbeid for tyskarane, søkte han tilflukt på garden til morbroren på Avlein i Olden. Så lenge han hadde arbeid på ein gard slapp han unna denne tenesta. Det var her at Muri si interesse for kunst begynte og i 1946-1947 vart han student ved Statens Kunstakademi i Oslo.

Han vende tilbake for å overta garden på Avlein etter akademitida og vart då småbonde og kunstnar på heiltid. Arbeidet på garden, som ligg i bratt og ulendt terreng, var eit blodslit og arbeidet som småbonde verka hemmande for den kunstnarlege verksemda. Han arbeidde med målinga på nattetid.

Han fekk betre arbeidstilhøve i midten av 1960-talet, då han mottok Sogn og Fjordane sitt kunstnarstipend og seinare Statens tre-årige arbeidsstipend. Frå 1977 var han ein av dei første kunstnarane i landet som fekk tildelt garantert minsteinntekt.

Muri debuterte på Vestlandsutstillinga i 1957, på Høstutstillingen i 1959 og hadde si første separatutstilling i Oslo kunstforening i 1969. Den første utstillinga i offentleg regi i Sogn og Fjordane fylke vart arrangert i Fylkesgalleriet i desember 1991. Muri døydde nokre månader seinare.

Rolv Muri: «Vinterallegori», 1978 (99×122 c

Formspråk

Rolv Muri sitt formspråk er abstrakt ekspresjonistisk, stundom nonfigurativt. Når biletspråket hans ikkje vart reint abstrakt, så heng dette saman med at bileta hans aldri heilt slepper taket i impulsane han henta frå naturen i Olden.

Erfaringane med arbeidet og blodslitet som bonde, «innsynet i jordsmonnet», og utsynet frå garden mot fjella og fjorden, ligg heile tida som ei grunnleggjande resonansbotn i kunsten hans. Komposisjonane, dei kraftige målarstrøka var symbolberande og meint å spegle sinnsstemningar hjå kunstnaren.

Rolv Muri: «Høst i fjellet II», 1968 (utsnitt).

Frå midten av 1970-åra fekk mange måleri ein klang av blått, gult, rosa og grønt. Som motvekt mot dei ytre inntrykka frå den overveldande naturen, søkte Muri å gje eit indre uttrykk for det han erfarte i mikrokosmos, i jordsmonnet, i struktur og fargar i steinane.

Muri sin kunst gjev både inntrykk av heftig rørsle og uro, men likevel er bileta hans underlagt ein klår komposisjon som er med på å roe bilete, disiplinere det og med dette skape inntrykk av ro, harmoni og klårleik. Kunsten var for Muri ein form for terapi for å overleve som menneske og han sa eingong: «Jeg har ofte følt en sterk uro i min tilværelse og noe av min ambisjon har vært å få orden på denne ved hjelp av maleriet».

Rolv Muri: «Night fragment», 1982 (105×123 cm).

Internasjonale impulsar

Rolv Muri henta impulsar frå den amerikanske, abstrakte ekspresjonismen på 1950-talet (m.a. Jackson Pollock og Willhelm de Kooning) og frå den europeiske kunstnargruppa COBRA (Karl Appel og Asger Jorn). Føremålet med kunsten deira var å frigjere og gje uttrykk for kunstnaren sine subjektive, spontane tankar og kjensler.

Desse kunstretningane hadde i sin tur bakgrunn i den tyske ekspresjonismen frå mellomkrigstida med si dristige fargebruk, deformerte og groteske menneskefigurar. Då nazistane kom til makta i 1933 var ekspresjonismen forbode og forfølgd av di den vart oppfatta som uskjøn og samfunnsnedbrytande.

I samband med den første utstillinga i offentleg regi i Sogn og Fjordane fylke, som vart arrangert i Fylkesgalleriet i desember 1991, gav galleriet ut ein katalog om Rolv Muri.    

Det vart ei triveleg boklansering på Stabukk kafé i Olden den 4.november. Olden Bygdekvinnelag stod for eit fint arrangement med kaffi og twist. André Oppheim, eigar av Stabukk møtte oss med opne armar. Elevar i 3.klasse ved Olden skule hadde ei laga utstilling med måleri inspirerte av Muri. Takk til elevar for dette fine bidraget!

Her nokre glimt frå arrangementet. (beklagar lav resolusjon på bileta)

Stryn Bokhandel tok foto og video, samt stod for slag av bøker under arrangementet. https://m.facebook.com/p/Stryn-Bokhandel-AS-Ringo-Stryn-100063559263249/

Fjordingen: https://www.fjordingen.no/nyhende/i/2Banra/moette-opp-for-aa-heidre-sin-eigen-store-kunstnar

Nyhende i Fjordingen:

Møtte opp for å heidre sin eigen store kunstnar høve utgjevinga av boka «Frå Olden til Paris», om bildekunstnaren Rolv Lorentz Muri (1921-1992), måtte vi sjølvsagt, ha eit bokslepp i Olden òg.

Liknande markeringar har funne stad både i Stryn og Førde, så vi valde å ikkje satse for stort.

Lokala til kaffibaren Stabukk vart staden, og boksleppet fann stad tidlegare denne månaden. Olden Bygdekvinnelag i samarbeid med Andrè Opheim, forfattaren Ove Eide, musikar Arve Henriksen og Stryn Bokhandel, stod som arrangørar.

Spennande å sjå om oldarane møtte opp for å heidre sin eigen store kunstnar. Og det gjorde dei! Lokalet vart fort fullt, og mange måtte stå i døra. Bygdekvinnene serverte kaffi og twist.

Eide og Henriksen tok oss med på ei spennande reise i ord og tonar, der vi fekk eit innsyn i kunsten og livet til kunstnaren som budde, og dreiv gard i dei bratte Avleibakkane.

For mange kan kanskje ein del av desse bilda verke litt «uforståelege», men når Eide fortalde oss kva dei heitte, og forklarte litt rundt dei, var det mange som nikka og såg tydinga.

Kona til Muri, Helga, vart òg omtala, då ho var ein viktig støttespelar, og hadde sin eigen kunst.

« Ein blir ikkje profèt i eiga heimbygd» er det noko som heiter, og slik var det nok også for Rolv L. Muri. Han var verkeleg stor ute i verda, men etterkvart har nok fleire fått opp augene for kunsten hans, her òg.

Mange av bilda hans heng i både private heimar og offentlege bygg, her i kommunen

Elevane i 3. klasse på Olden skule hadde kunst som tema no, og laga flotte bilde, inspirerte av nettopp kunsten til Muri. Desse var utstillte i lokala på Stabukk. Riktig so flotte var dei.

Ei gjevande og interessant stund, for oss frammøtte, som kvitterte med applaus til Eide og Henriksen. Dei var godt nøgde arrangementet, og takka bygdekvinnene for pengestøtte til boka.

Leiaren i bygdekvinnelaget, Sigrid E. Skarstein, avslutta med å takke alle medverkande.

For Olden bygdekvinnelag

Reidun Brynestad

Facebook: https://www.facebook.com/photo/?fbid=820810850047759&set=pcb.820815840047260&locale=nb_NO

Foto: Sogn og Fjordane Kunstmuseum

Har du høyrt begrepet abstrakt ekspresjonisme, men ikkje fått heilt taket på kva det eigentleg er? Lyst til å lære meir om kunst og få kunnskap om ein av vår regions største modernistiske målarar? Då bør du bli med på omvising i “Rolv Muri. Eg målar med jord under neglene”. Utstillinga syner verk frå heile den 50 år lange karriera hans, her får du verkeleg sjansen til å fordjupe seg i Muris liv som kunstnar. Bli med på omvising desse dagane:

4. november kl. 13:00-13:45, med Fridtjov Urdal

18. november kl. 13:00-13:45, med Fridtjov Urdal

2. desember kl. 13:00-13:45, med Ingrid Norum

16. desember kl 13:00-13:45, med Fridtjov Urdal

https://www.fjordingen.no/nyhende/i/wA2AEn/fraa-olden-til-paris-ei-praktbok-om-rolv-muri